Polska kupi trzy okręty podwodne. W Gdyni podpisano umowę programu Orka
W Gdyni sfinalizowano kluczowy etap programu Orka
W Gdyni odbyły się polsko-szwedzkie konsultacje międzyrządowe, podczas których podpisano pakiet porozumień dotyczących współpracy obu państw. Najważniejszym elementem spotkania była umowa na zakup trzech okrętów podwodnych A26 dla Marynarki Wojennej RP w ramach programu Orka. To kontrakt określany jako najważniejszy w historii polskiej Marynarki Wojennej. Miejscem podpisania dokumentów była Gdynia, czyli główny ośrodek polskiej floty wojennej.
"Bardzo się cieszę, że w tym symbolicznym miejscu finalizujemy kolejny etap naszej przyjacielskiej współpracy ze Szwecją. Podpisaliśmy dzisiaj wiele umów, w tym tę o zakupie 3 okrętów podwodnych dla Marynarki Wojennej RP"
Donald Tusk, Premier RP
Podpisana umowa zamyka wieloletni etap starań o realizację programu Orka. Jak podkreślono podczas spotkania, kolejne pokolenia marynarzy czekały na ten moment przez trzy dekady. Program przez 30 lat nie doczekał się finału, a teraz przeszedł do etapu realizacji. Dla sił zbrojnych oznacza to rozpoczęcie odbudowy jednego z najważniejszych komponentów obrony morskiej państwa.
"Włożyliśmy bardzo dużo wysiłku i starań, aby faktem stało się nie tylko podpisanie wielu dzisiaj dokumentów, w tym tej znaczącej umowy o programie „Orka” i zakupie łodzi podwodnych, ale także wielu innych dziedzinach"
Donald Tusk, Premier RP
"Pokolenia marynarzy czekały na ten dzień. Program „Orka” przez 30 lat nie mógł znaleźć swojego finału. Udało się to dopiero rządowi Premiera Donalda Tuska"
Władysław Kosiniak-Kamysz, Minister Obrony Narodowej
- Podpisano umowę na zakup 3 okrętów podwodnych A26 dla Marynarki Wojennej RP.
- Zakup realizowany jest w ramach programu Orka.
- Wartość całego przedsięwzięcia wskazano na 50 miliardów koron szwedzkich.
- Konsultacje odbyły się w Gdyni.
- Odnowione Partnerstwo Strategiczne Polski i Szwecji podpisano w Harpsund w listopadzie 2024 roku.
W konsultacjach uczestniczyli nie tylko szefowie rządów, ale też ministrowie odpowiedzialni za obronę narodową, sprawy zagraniczne, finanse, kulturę i dziedzictwo narodowe oraz infrastrukturę. Pokazuje to, że rozmowy nie dotyczyły wyłącznie jednego kontraktu wojskowego. Spotkanie miało szerszy charakter i obejmowało współpracę polityczną, wojskową oraz gospodarczą. Podpisane dokumenty mają być podstawą dalszego zacieśniania relacji między Warszawą i Sztokholmem.
Nowe okręty i skutki dla bezpieczeństwa mieszkańców regionu
Zakup trzech okrętów podwodnych ma znaczenie nie tylko dla wojska, ale także dla mieszkańców całego kraju, zwłaszcza regionów związanych z Bałtykiem. Chodzi o zwiększenie zdolności obronnych Polski na morzu, ochronę szlaków transportowych i lepsze reagowanie na zagrożenia w rejonie Morza Bałtyckiego. W praktyce dla obywateli oznacza to wzmacnianie bezpieczeństwa infrastruktury morskiej, portów i połączeń handlowych. To także element szerszych działań mających ograniczać ryzyko prowokacji i zagrożeń militarnych w regionie.
Podczas konsultacji podkreślano, że Polska i Szwecja wspólnie działają na rzecz tego, aby Morze Bałtyckie było obszarem pokoju i bezpieczeństwa. Oba państwa zadeklarowały, że chcą przeciwdziałać działaniom rosyjskiej floty cieni, prowokacjom oraz innym zagrożeniom wojskowym. Wyrazem tego ma być ustanowienie Paktu dla Morza Bałtyckiego. Pakt ma opierać się na współpracy politycznej, wojskowej i w obszarze przemysłu obronnego.
"Robimy to wszystko także dla naszych dzieci i wnuków, aby nasz region, nasze państwa, Morze Bałtyckie były obszarem pokoju, bezpieczeństwa, a nie tak jak bywa dzisiaj, obszarem niepokoju i zagrożeń"
Donald Tusk, Premier RP
"Razem ze Szwecją jesteśmy odpowiedzialni za budowę nowej architektury bezpieczeństwa dla Morza Bałtyckiego i NATO"
Władysław Kosiniak-Kamysz, Minister Obrony Narodowej
Dodatkowym elementem wzmacniającym znaczenie tego porozumienia jest członkostwo Szwecji w NATO. Według uczestników spotkania wejście Szwecji do Sojuszu zwiększyło bezpieczeństwo całego regionu bałtyckiego. Polska i Szwecja mają podobną ocenę zagrożeń dla bezpieczeństwa Europy i pozostają zgodne w sprawie dalszego wsparcia Ukrainy wobec rosyjskiej agresji. To oznacza, że współpraca wojskowa obu państw ma być osadzona w długofalowej strategii, a nie ograniczona do pojedynczego kontraktu.
Współpraca przemysłowa ma wyjść poza sam zakup
Program Orka został przedstawiony jako projekt szerszy niż zwykły zakup uzbrojenia. Strona polska i szwedzka zapowiedziały, że ma to być początek długofalowej współpracy przemysłowej. Chodzi o rozwój relacji między firmami zbrojeniowymi, wzmacnianie zdolności produkcyjnych i technologicznych oraz budowanie trwałych powiązań między przemysłami obu krajów. Dla Polski oznacza to próbę połączenia modernizacji armii z rozwojem krajowego sektora obronnego.
"Mamy ambitne plany, żeby ten wielki projekt „Orka” był zaledwie etapem, a nie finałem naszej współpracy"
Donald Tusk, Premier RP
W trakcie rozmów zwrócono uwagę, że współpraca ma charakter dwustronny. Polska kupuje okręty podwodne, natomiast Szwecja pozyskuje okręt ratowniczy i zestawy Piorun. Taki układ ma potwierdzać partnerski charakter relacji i wzajemne korzyści dla obu stron. Rząd wskazał również, że rozwój polskiego przemysłu obronnego pozostaje jednym z priorytetów, a współpraca ze Szwecją ma być kolejnym impulsem dla krajowych zakładów i zaplecza technologicznego.
"To nie są proste zakupy w jedną czy drugą stronę, ale autentyczna, prawdziwie partnerska współpraca z korzyścią dla obu przemysłów"
Donald Tusk, Premier RP
"To dzień historyczny. To duży kamień milowy - 3 szwedzkie łodzie podwodne A26 staną się własnością Polski. To bardzo duże przedsięwzięcie. Mówimy o 50 miliardach szwedzkich koron, jak to wszystko się połączy"
Ulf Kristersson, Premier Królestwa Szwecji
Premier Szwecji zaznaczył również, że relacje między oboma państwami są obecnie najlepsze w historii. Wskazał przy tym na kilka poziomów współpracy: wspólne członkostwo w NATO, partnerstwo strategiczne w Unii Europejskiej oraz sąsiedztwo na Morzu Bałtyckim. Z punktu widzenia mieszkańców oznacza to dalsze zacieśnianie współpracy w sprawach bezpieczeństwa, infrastruktury i przemysłu. Podpisane w Gdyni ustalenia mają więc znaczenie nie tylko wojskowe, ale też regionalne i gospodarcze.
"Relacje między Polską i Szwecją są najlepsze w całej historii. Są one głębsze i silniejsze niż kiedykolwiek wcześniej. Jesteśmy sojusznikami w NATO, partnerami strategicznymi w Unii Europejskiej, sąsiadami na Morzu Bałtyckim"
Ulf Kristersson, Premier Królestwa Szwecji
Efektem konsultacji były również wspólne deklaracje polityczne, w tym oświadczenie dotyczące Paktu dla Morza Bałtyckiego. To ma być kolejny instrument koordynacji działań w regionie, który w ostatnich latach zyskał strategiczne znaczenie dla bezpieczeństwa Europy Północnej i Środkowej. Dla Polski podpisana umowa na A26 oznacza wejście w nowy etap modernizacji Marynarki Wojennej. Dla mieszkańców wybrzeża i całego kraju to sygnał, że bezpieczeństwo na Bałtyku staje się jednym z głównych kierunków państwowych inwestycji obronnych.